Gama Budhi Kaweruh Urip Sajati

Mbabar Jati Dhiri

Jogo Rogo

Jaganen Rogomu

Sinau Ingkang Aran Doyo

Doyo Lan Kakuwatan ; Digdoyo

Cupumanik Hastogino

Ingkang tanpo kademen tanpo kepanasen..Ingkang tanpo pegel tanpo loro..Ingkang tanpo bungah tanpo susah..Ingkang tanpo turu tanpo luwe

Jowo Jiwoku

Ibu bumi bopo angkoso

Tampilkan postingan dengan label Kaweruh Urip. Tampilkan semua postingan
Tampilkan postingan dengan label Kaweruh Urip. Tampilkan semua postingan

Jangkepe Jowo Jiwoku

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI

JANGKEPE JOWO JIWOKU

Nunggal laras sesambungane doyo
Rasuk rinasuk seksen sineksenan
Nunggal jagad sesambungane urip
Weruh wineruhan paseduluran
Hiyo sedulur tunggal ibu ..sedulur tunggal moho ibu ..sedulur tunggal sang ibu

SEDULURAN
Rogo klawan rogo liyane iku seduluran..iki ora ngomongno bangsane manungso nanging seduluran bongso rogo
Awit sato gegremetan sato galak iku yo nggowo rogo nyandang rogo
Jiwo jowo iku nganggep kabeh bongso sato iku sedulure dewe
Olehe nganggep yo kyo nganggep dulur ing tunggal wong tuwo
Ora mung dianggep hama ugo ingon ingon kanggo pepanganan
Nanging yo ora agawe cidro koyo olehe ora gelem nyidrani dulure tunggal wong tuwo
Mulane leluhur niro iku biso serawungan marang bongso sato opo bae ugo biso ngerti bosone bongso sato

Nalikane wus weruh wineruhan ateges iku ws sesambungan
Anane biso sesambungan iku amargo ono tunggal pepadhan
Rogo klawan rogo
Sukmo klawan sukmo
Badan klawan badan
Nyowo klawan nyowo
Jiwo klawan jiwo
Nunggal laras sesambungan manut doyone..nunggal jagad sesambungan manut uipe
rogo klawan rogo liyane iku sedulur ; yoiku dulur tunggal poncodriyo
sukmo klawan sukmo liyane hiyo sedulur ; yoiku dulur tunggal astendriyo
badan klawan badan liyan ugo sedulur ; ateges dulur tunggal tilasing driyo
nyowo klawan nyowo liyan ugo sedulur ; ateges dulur tunggal tilasing driyo ugo
amago dununge tilasing driyo ono ing nunggale badan lan nyowo
jiwo klawan jiwo liyan ugo sedulur ; hiyo dulur tunggal urip

Mulo sejatine kabeh kabeh iku sedulur awit bongso setitah bongso dumadi bongso jalmo
Sing ngrambyang sing ndhanyank sing ngaruhun hiyo sedulur
Opo maneh bongso dumadi klawan bongso dumadi
Mung kacik alus kurang alus..murni kurang murni

Sing diarani nisto iku nalikane agawe cidro ing dulure dewe
Nalikane ora ngakoni ing dulure dewe mulane banjur wuto uripe
Sih katresnan iku rosoing nugroho
Dudu pangirone angen angen dudu panggraitone cipto
Dudu roso dhemen dudu asih klawan pilih pilih
Ora ndunungi urip sing isih nggelar swargo naroko

PERTELANE BEBASAN
Boso ; bowo lan solah ; ateges dasar sikap (dasare gerak)
Wong weruh bosone sato koyo wedus sapi asu dll bosone macan kijang dll
Iku ora bosone sworo nanging bosone tingkah polah ugo bosone rupo lan pangroso
Amargo jowo jiwone, mulane yo ngerti maksut obah lan menenge dulure
Mangerteni ing pikarepe dulure (kabeh dumadi)
Dene kanggone sing wus waskito malah ngerti ing bosone wit witan

PEPENGET
Sesambungan iku werno loro ; sesambungan ing doyo lan sesambungan ing urip
Kliru yen ngarani ngerti bosone sato iku soko sworo/munie sato
Amargo akeh bongso sato iku olehe ngomong/komunikasi klawan tanpo sworo
Ugo ono sing nganggo sworo frekuensi tinggi/rendah nganti ora biso dirungu dening pangrungune uwong
Dadi jalarane ngerti ing bosone sato iku amargo wus nunggal klawan jejagading bongso sato
Mulane yo weruh..kyo olehe weruh pandulu klawan pandulu ing rerupan
Nunggal iku ono ing saknjerone sambung/jumbuh..saknjabane sambung iku aran gathuk
Bongso sato iku bangsane binatang yoiku ;
(sing ngambah udara/kikula/peksi..sing ono ing njero banyu/iwak/mina.. njero lemah/gegremetan ugo ing duwur lemah)
Dadi kanggone sing wus mangerteni urip sing kaaran mungsuh iku ora ono
Wruho niro ; sih iku sawijine roso kang tumuju ngenani ing sa gung dumadi ; mulane banjur ono lebur dening pangastuti
mulane angkoro njur ora biso murko
Wong ngakoni yen kabeh iku sedulure, banjur katon asu koyo ndeleng mungsuh
Katon tikus banget gethinge ora koyo ndeleng dulure tunggal wong tuwo
Iku nyatane yen isih durung jowo jiwone
Isih durung mangerteni “ibu bumi bopo angkoso
Jowo jiwoku iku ateges : Manunggaling moho tunggale jagad.

“Podo Rahayuo Sa gung Dumadi”

Tegese Ingkang Aran Lerem

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI

-LEREM-
( meneng-tenang-anteng )
Lereming poncodriyo
(pandulu.pangrungu.pangambu.pangecap.pangroso awak
Kaaran meneng

Lereming cipto
(panggagas.panggraito.panganggep)
Kaaran tenang

Lereming rahso
(bungah.susah.gething.dhemen.nesu.muring.seneng.manglah.... isp
Kaaran anteng

Olehe anteng temenan
Yoiku kaweningan
Olehe tenang temenan
Yoiku kaheningan
Olehe meneng ing NENG temenan
Yoiku mahening suci
Menengno rogo- Ngeningno cipto- Ngenebno rahso- Ngolah roso
Yoiku sing diarani samadhi.

WEDARANE INGKANG ARAN LEREM
Meneng iku ora obah tegese ora obah iku ora makarti
Meneng kae dudu padane tembung diam, dene diam iku mbisu (ora nyuworo)
Menengno rogo iku ngleremno poncodriyo, amargo sing dadi pancere rogo iku limang indriyo, yoiku ;
Pandulu-pangrungu-pangambu-pangecap-panggepok
Kalimone iku nunggal pisah, kawengku angen angen, dene awitane nglerem kae siji siji, ora bareng kalimone langsung
Yen sii wus biso lerem ganti sijine ganti sijine maneh lan sakteruse…hiyo iki sing diarani ‘pangrucatan’
Tegese pangrucatan iku pangudaran (gabung, kaudar dadi akeh) kosokbalene pangracutan
Dene pangracutan iku panggabungan (pisahan, ka-awor dadi siji)

PANGGEPOK
Panggepok iku pangroso awak, rosone awak iku koyo ; weruh keri, gatel, adem, panas, alus, kasab (rasaning awak)
Ngleremno panggepok ; hiyo ora makartino panggepok, ora nganggo rosone panggepok ing sawetoro, nalikane panggepok mau wus biso lerem, ateges ora makarti… 
ning kunu awit ono alusing panggepok, yoiku ‘alusing pangroso awak’
Hiyo iku sing sinebut awak alus, awak ingkang manjing ono ing kaalusan, dudu awak kasar iki dudu rasaning panggepok yoiku alusing panggepok
Awak sing ora kasinungan ing gatel keri adem panas ugo alus kasab…
Dadi awak alus kae dudu alusing pandulu ora alusing pangrungu…
Dadi ono ing sajeroning lereme panggepok, ning kunu ono awak ingkang sayekti, awak sing wekasane biso dadi pambukane opo kang sinedyo..

PANGECAP
Pangecap iku rosoning ngecap, rosone ngecap iku koyo ; weruh legi-pait-asin-kecut-isp (rasaning ilat)
Ngleremno pangecap ; hiyo ora makartino pangecap, ora nganggo rosone pangecap ing sawetoro, nalikane pangecap mau wus biso lerem, ateges ora makarti….
ning kunu awit ono alusing pangecap, yoiku ‘alusing pangroso ilat’
Awit dumunung ing kaalusan klawan necep lembuting sari sari kang dadi pikuwating karso
Yoiku pangecap sing wus ora kasinungan legi pait asem asin…
Dene karso iku bedo karo karep, yen karep iku pinuju ing arep, karso iku sadurunge pinuju ing arep, ateges alusing karep..

PANGAMBU
Pangambu iku rosoning ngambu, rosone ngambu iku koyo ; weruh wangi, anyir, amis (gegandhan)
Ngleremno pangambu ; yoiku ora makartino pangambu, ora nganggo rosone pangambu sawetoro, nalikane pangambu mau wus biso lerem, ateges ora makarti…..
ning kunu awit muncul alusing pangambu….
Hiyo awit dumunung ing kaalusan klawan ngirup murnine gegandhan, yoiku : ‘gondho sari’
Dadi pangambu sing wus ora kasinungan wangi, anyir, amis…..isp
Dene alusing pangambu kae kang dadi pikuwating cipto
Kang bakal mujutake sadengah ingkang pinuju, ateges biso anarik gethering karso….
Dadi sa-ciptane, katekan sa-pingine, amargo iku kang dadi larasing sedyo, kang nuju ingkang pinuju…

PANGRUNGU
Pangrungu iku rosoning ngrungu, rosone ngrungu iku koyo ; weruh duwwarrr, jledug, ktreekkk (sworo)
Ngleremno pangrungu ; yoiku ora makartino pangrungu, ora nganggo rosone pangrungu sawetoro, nalikane pangrungu mau wus biso lerem, ateges ora makarti……
ning kunu awit jumedhul ‘alusing pangrungu’
Hiyo awit dumunung ono ing kaalusan klawan krungu ing alusing sworo, yoiku : ’ sasmitoning sabdo’
Yoiku sworo njero ingkang biso nyirep sworo njobo
Ning kunu manungso awit biso mingis maligi panggraitone, lan thukuling ‘prabowo’
Dene ning kunu lagi biso tanggep ing tuwuhing sasmito, ateges landheping panggraito
Titis tetes tatas…

PANDULU
Pandulu iku rosoning ndulu, rosone ndulu iku koyo ; weruh rerupan, wewarnan, cahyo (kawujutan)
Ngleremno pandulu ; yoiku ora makartino pandulu, ora nganggo rosone pandulu sawetoro, nalikane pandulu mau wus biso lerem, ateges ora makarti….
ning kunu awit thukul ‘alusing pandulu’
Hiyo awit dumunung ono ing kayektene paningal
Ning kunu awit tumuwuh waskitoning nala
Yoiku karepe manungso biso dadi hyang dadi dewo dadi gusti ing arcopodo kene….

WEKASANING WEDARAN
Lereming poncodriyo iku biso nukulake alusing poncodriyo
Mulane banjur kaaran ‘dosondriyo’
Yoiku njobo njero kang wus gathuk lan jumbuh njur nunggal
Yen isih wengku winengku ateges durung sampurno nunggale
Dene sampurnane iku yen wus ora mengku ora kawengku yoiku ingkang wus maligi (yekti tunggal kahanan)
Nalikane dosondriyo kae wus sampurno, sayektine biso mengku ing sagung dumadi.
Wiwite pisan pindo ora gampang kang aran meneng ....
Mung soyo lawas soyo biso menengno rogo
Menenge rogo iku ingkang aran samadhine poncodriyo
Samadhine poncodriyo yo lereming poncodriyo hiyo sireping poncodriyo lan thukule alusing poncodriyo.

PEPENGET
Poncodriyo iku roso, ateges sing digawe ngrasakno
Koyo keri-gatel..anyir-wangi..legi-pait..sworo lan rerupan iku sing dirasakno
Sing dirasakno iku terusane sing digawe ngrasakno
Dadi sing dirasakno iku gumantung marang sing digawe ngrasakno
Mulane alusing poncodriyo ora meruhi sing dirasakno poncodriyo
Dadi terusane alusing poncodriyo hiyo aluse sing dirasakno poncodriyo
Dene angen angene hiyo katut dadi alus…………
Ratune poncodriyo dadi ‘ratu dosondriyo’


Sambunge Serat Jiwo

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI

SAMBUNGE SERAT JIWO
Serating Jiwo
Kang ateges tulisaning jiwo
Hiyo lukisaning urip
Hiyo Kahananing jiwo
Jiwatma jiwondo jiwodono
Nalikane ono susah hiyo mesti ono bungah
yen karepe katekan ono bungah
yen karepe ora katekan ono susah
iku nuduhno yen isih kasar rahsane
yen jiwoe isih kandhel wuwulane
hiyo nuduhno yen isih kasar rosone
mertelakno yen isih cilik dirine
yen isih bocah kamanungsane.......

Uwong Lan Kekarepan
Wong karep wong angon karep (pepinginan)
iku ora ono salahe, jenenge urip yo duwe karep
awit tetuwuhan, gegremetan hiyo duweni karep
mung sadengah urip iku pikarepe ora podo
amergo bedo bedone sing ndasari karep
hiyo bedoning sangkan tuwuhe karep
ono sing soko cipto, rahso, karso ugo roso
arane karep iku yen pinuju ing arep
dadi onoe karep iku amargo onoe SING DIKAREPNO
lha onoe sing dikarepno iku amargo onoe SING NGAREPNO

Nalikane ono karep katurutan ; bungah
yen ono karep ora katurutan ; susah
sing karep iku ora luput, dene sing luput iku sing angon susah
dedhasar angon susah, mulane susahe tuwuh subur gedhe uwite
yoiku sing dadi jalarane uwong : kagetan, nggumunan, mringis....isp
yoiku uwohe tanduran susah, pang pange roso kanerakan..

Kabeh kabeh karep penak kepenak
mung penak kepenak iku ora podo ukurane
amargo bedo bedoning diri yo bedo bedoning jiwoe
penak kepenak iku amung roso, dene roso iku amung piranti SING DIGAE NGRASAKNO
dene sing digae ngrasakno iku gumantung marang SING NGRASAKNO
sing ngrasakno yoiku si diri ateges UWONGE....
dadi ukurane penak kepenak iku ora dumunung ning 
SING DIRASAKNO yo ora ning SING DIKAREPNO..
dene bungah susah iku gegandengan ing salawase, ateges kahanane iku nunggal pisah
podo koyo kuwater lan getun iku hiyo nunggal pisah
ojo wedi wedi, marang opo bae madep opo bae ra usah wedi wedi
tegese manjing swargo iku ora gowo susah dudu ora gowo duso dene
kecemplung naroko iku amargo ora gowo bungah dudu mergo ora gowo pahala
dadi swargo naroko iku iyo nunggal pisah
swargo naroko ikuloh bleger kahananing bungah susah

Melbuo swargo, yen isih gowo susah iku tegese ngobong swargo
dadine yo kecemplung naroko
melbuo naroko, yen isih gowo bungah iku ateges nyiram naroko
dadine yo manjing swargo
sing nggelar jagad iku urip
sing nggelar papan mongso iku yo urip
sing dirasakno iku ORA ONO tanpo anane sing digae ngrasakno
sing digae ngrasakno iku ORA ONO tanpo anane SING NGRASAKNO
mulane dadine jagad iku gumantung marang SING NGRASAKNO
yoiku si diri si urip...

NIRWONO
Nalikane bungah susah wus lebur...
ora ono maneh sing digetuni ora ono maneh sing dikuwatiri
arep ono ing endi endiyo panggah wani
ngalami, nandangi opo bae yo ora getun mburi
hiyo ora kuwatir marang opo bae sing diadepi
yoiku sing diarani 'tatag'

Wani lan wedi iku yo piranti sing digae ngrasakno (roso)
wong wong bongso nirwono iku wus nglebur wedi
ugo wus nglebur susah, dadine tanpo susah tanpo wedi yoiku tatag
jiwoe wus salin rupo luwih alus ; yoiku jiwo kadewatan (bongso guruloka)
dadi ora ono jiwo bongso kadewatan gowo susah bungah ugo getun kuwater...

Mulane arep urip ing endi endiyo panggah wani bae
arepo ning jagad alus ning njero lemah ning awang uwung hiyo tetep tatag
urip ing mongso mbesok mbiyen saiki ; tetep wani bae
uripo dikoyo opo......... tetep wani yo panggah tatag bae.

TOTO TITI TENTREM
Tinoto tiniti tentrem pungkasane
tlitinen bedane sing dirasakno klawan sing digae ngrasakno
banjur meruhi sing ngrasakno
tuwuhe sih kang tumuwuh nalikane wus lebur dhemen lan gethinge
lebure dhemen iku : tresno
lebure gething iku : prihatin
prihatin iku dudu koyo nelongso opo sumusah opo duko loro
prihatin iku welas, welas marang pepadhaning urip
kabeh kabeh diwelasi...
tresno iku dudu dhemen dudu seneng, tresno iku sih, sih iku nugroho
ono sih pribadi, sih suci, sih mardiko, sih rahayu....isp
dene sih iku tumuwuh soko kaweningan 
ingkang tanpo tetimbangan ingkang tanpo pamrih
ono tresno ono prihatin, mulane banjur ono welas asih..

Tentrem kae ora dumunung ing papan yo ora dumunung ing kekarepan
ora ono ning sing dikarepno yo ora ning sing dirasakno
tentrem iku wekasane tinoto lan tiniti
tanpo toto titi yo ora ono tentrem
mulane ono wulang wuruk semedi
kanggone noto lan niti
supoyo salin rupo jiwoe
supoyo dadi alus rahsane
supoyo sarwo raras sarwo seneng
supoyo sing digae ngrasakno biso lebur nunggal : salin rupo ; salin kahanane
dadi luwih alus lan luwih edi rupane
dadine luwih bagus seratan jiwoe.

Sandangane Urip

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI
SANDANGANE URIP

Wiwitan kang tanpo rupo
panjenengane kaaran saliro
hiyo saliro suci
sadurunge ono wuwulaning doyo
ora kawulo yo dudu gusti
namung saliro suci

Tumurun kaserot anggelar papan
purwopodo arane
kang dadi jagate jiwo urip sandangan nyowo
kang tanpo badan tanpo suksmo
isih durung kaaran bongso
amargo isih tanpo rupo 
amung tejo sunaryo

Yoiku wahyu
ateges nyowo kang akeh
hiyo uriping jiwo sing ora akeh wuwulane
sumunare kang tanpo werno
mung hiyo luwih anyorot padhange
iki sangkane jiwo sing mowo ka adem an

Yoiku pulung
ateges bongkot
hiyo uriping jiwo sing luwih akeh wuwulane
tinimbang karo wahyu lan luwih ora suci maneh
sumunare biru semu ijo moyo moyo
iki sing dadi sangkane dhemen klawan bungah

Yoiku andaru
ateges kumelip lirkadiyo lintang
sumunare kuning semu abang moyo moyo
kang luwih ora suci maneh tinimbang wahyu lan pulung
hiyo jiwo urip kang andasari gumelare bawono
iki sing dadi sangkane salugune wong janaloka

Yoiku teluhbrojo
sumunar abang lapis biru
kang wus ora suci maneh
amargo doyo wuwulane wus banget akehe
sing dadi sangkane tumindak cidro
hiyo agawe sengsaraning liyan

Yoiku guntur
ateges gelap pekat
sumunare ungu lapis abang enom
sing dadi sangkane angkoro lan murko
kang wus banget ora sucine

Yoiku martiyu ugo antu
sumunare coklat lapis abu abu
kang dadi sangkane bongso sato
hiyo jiwo urip sandangan nyowo
kabeh sing ono ing purwopodo
bedo papane mung siji kraton
kaaran purwo hiyo kawitan

Dene temurune urip sandangan nyowo
kang anggelar badan banjur nyawiji
nunggale badan nyowo nganak'ake cahyo
sing dadi pambuntele badan nyowo
yoiku bangsane setitah
bangsane urip kang sandangan suksmo
kaaran titah urip

BONGSONING SETITAH
Urip kang wus anduweni rupo
suksmo kang dadi sandangane
cemlorot kahanane bedo praupane
ono
setitah ingkang ora tumitah
setitah ingkang durung tumitah
setitah ingkang tumitah

Ingkang ora tumitah kaaran titahing suksmo
dumunung ono ing kalangitan ugo pangrantunan
Ingkang durung tumitah iku sangkane kabeh dumadi

dumunung ono ing kalangitan
dene setitah ingkang tumitah
dumunung ono ing pangrantunan lan anggelar rogo
iku kabeh bongsone urip sandangan cahyo

BONGSONING DUMADI
Purwoning dumadi ing arcopodo
yoiku bangsane wit witan
kang dadi pepundening bawono
iku uripe wus anggowo nyowo ing arcopodo
asal soko banyu udan kedadeane
sing tumibo ono ing banyu segoro
nganti cecampuran klawan rereget
yo reget kang ono ing dhasaring segoro
dumadi kang aran lumut
banjur tuwuh sangsoyo gedhe
karepe tembung uwit iku urip kang sakawit
yoiku jiwo urip sandangan nyowo sing katarik dening doyoning bawono
banjur anggelar badane dadi kakayon
uwite metu kayu pang pange banjur uwoh
lan nukulake uwit maneh nganti anyebar akeh
dadi tetuwuhan iku rupane urip sandangan badan
mung ning arcopodo kene badane mau arupo kayu

Madyoning dumadi ing arcopodo
yoiku bangsane sato
amargo wiwite urip ning sajeroing banyu
banjur mentas urip ning daratan
mulane kaaran sato
ateges urip sing wus manggon papan loro
sing asal kedadeane soko antigo
ateges urip sing bakale nganggo telung awak
kang arupo cangkang sing kedadeane soko
howo kacampur doyoning suryo lintang mbulan
kaserot dening pramono
hiyo jiwo urip sing isih kabuntel
kang ono ing sajeroning segoro
banjur cangkange mlethek amargo panasing suryo
banjur pecah jumedhul arupo awak sambung telu
bebadaning jiwo kang asale ono njero 
jumedhul ambendhol kaaran endas
sambungane kaaran gembung minongko kang dadi wadahing udara kang sinerot
karepe gembung iku amargo nalikane udara wus lumebu wadahe
banjur katon mlembung
sambungane maneh kaaran buntut, amargo iku minongko pambunteling awak
kang menowo obah mesti katut

Dene antigo iku isih arupo cahyo lapis telu
dhasare kuning semu abang
tengahe putih semu abang
njabane abang enom
kang dadi asal anane bongso sato ing arcopodo

Bongso manungso
yoiku dumadi manungso
urip kang sandangan rogo
anggowo sapirang pirang doyoning bawono
awit doyo kang soko tetuwuhan lan kasatoan
nganti sapirang pirang doyo ing kalangitan
kawuwulan sapirang pirang doyo soko jiwo urip
nganti nukulake sapirang pirang rosoning urip
kagelar dumadi bleger siji
kaaran manungso

BONGSONING JALMO
Kaaran jalmo iku ateges dumadi sing njalmo
yoiku bangsane urip kang ono ing kaalusan
awit kang ono ing kaendran nganti kajaten
iku bongso urip sandangan jiwo
kang dadi paraning dumadi
hiyo dumadi jalmo
ono
ingkang durung njalmo
ingkang wurung njalmo
ingkang njalmo

Ingkang durung njalmo iku dumadi sing kandheg
mandeg ono ing antoropodo
amargo pambunteling urip durung sirno
suksmo badan nyowoe isih ono
Ingkang wurung njalmo iku dumadi sing bali
kaaran rengkarnasi
yo baline urip ing arcopodo
amargo kakuwataning tekad sing ora katekan
kaaran olo utomo

Dene ingkang njalmo
ono kang urip ing endraloka
dadi bangsane dhemit - siluman - brekasaan - memedi - peri - lelembut nganti bethoro
ono kang urip ing guruloka
dadi bangsane dewo - hyang - buddho - gusti
ono kang urip manjing kajaten
dadi bangsane pengeran.

Eling Klawan Waspodo

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI
WASPODONE ELING

Urup padhang soroting cahyo
Wutuh katompo
Anyirnakake sunaring grahono
Sirno ing lebur, dadi mijiling purnomo
Pepetheng lan bebingunge musnoh
Kaganti cetho welo welo terwoco
Sungune angkoro lan murko
Kasiram banyu ademing roso
Hiyo sajatining roso
Ingkang dumunung ing sajeroing jiwo

yoiku
Jiwone manungso sajati

Eling klawan waspodo
Iku dudu elinge angen angen
Ora cipto ora ripto
Dudu kelingan lan ngelingi
Nanging elinge budhi
Hiyo budhi iku tukang eling
Eling marang kajaten tanpo pegat
Eling lan waspodo iku loro loroning atunggal

Yen eling mesti waspodo
Yen waspodo mesti eling
Sing waspodo hiyo rosone
Yoiku roso sajati
Tukang ngrasakno kajaten
Olehe ngrasakno hiyo tanpo pegat
Nunggale budhi lan roso
Kaaran waspodoe eling

Ning janaloka, diri mowo angen angen lan engetan
Ning endraloka, diri mowo cipto ripto
Ning guruloka, diri mowo budhi
triloka arane, jagad gedene kabeh diri

Dene kang ono ning kajaten
Amung ingsun
Diri wus lebur sirno
Hiyo, ingsun kahanan jati
Dene Ingsun, mowo waspodoe eling
Sing eling : budhi
Sing waspodo : rosojati
Sing ngrasakno : ingsun

Eling klawan waspodo
Elinge iku ora ngeling ngeling sing dilalekno
Elinge iku ora kelingan marang sing wus dilalekno
Elinge y dudu ngelingi supoyo ora dilalekno
Iku mau kabeh, ateges makartine angen angen

Dene eling iku weruh marang anane
Hiyo weruhe budhi marang kajaten kang tanpo pegat
lan waspodoe iku ora amargo wedi, yo ora amargo terancam, y dudu sarupane pengawasan, y dudu ngawası..amung pakartıne rosojatı anyelaras marang kajaten.

Elıng ıku angen angene manungso sajatı
Waspodo ıku pangrosoe manungso sajatı
Mung eling bae iku angen angen
Mung waspodo bae iku pangroso

Dene eling klawan waspodo iku nunggal
Yen eling mesti waspodo 
Yen waspodo mesti elinge
Iku sing diarani elinge roso utowo rosone eling
Yoiku budhi klawan rosojati kang nunggal ing ka.eneng.an.


Poncodriyo Klawan Arcopodo

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI

PONCOINDRIYO KLAWAN ARCOPODO

Iku limang pangroso
.pandulu
.pangrungu
.pangambu
.pangecap
.pangroso awak
Tanpo ono kalimoe, arcopodo iki ora ono
Onoe arcopodo iki hiyo soko onoe kalimo mau
Iku dununge sing dirasakno..sing digae ngrasakno..lan sing ngrasakno..

Gelare arcopodo :
.rerupan lan wewarnan
.sworo
.gegandhan
.legi, kecut, pait, asin, sepet isp
.gatel, keri, alus, kasab, adem, panas
Onoe rerupan iku soko onoe pandulu, lan sirnoe rerupan iku soko sirnoe pandulu, mung ono lan sirnoe iku bareng.
Sworo.gegandhan.legi kecut.adem panas hiyo mangkono, sing ono soko onoe poncoindro
Kalimo limoe ikuloh sg anggelar onoe arcopodo..

Arcopodo iku jagad gedene poncodriyo
Poncodriyo iku jagad cilik
Poncodriyo iku arane roso wadag..poncodriyo diwengku angen angen..yo angen angen iku sing dadi ratune poncodriyo..
Yo ning kunu njur diri muni, arcopodo iki pancen ono..

Mangkene ;
Roso wadag+angen angen+diri = wong bongso donya
Gelare ;
Arcopodo iku jagad gede, ateges sing DIRASAKNO
Roso wadag iku jagad cilik, ateges sing DIGAWE NGRASAKNO
Diri iku sing NGRASAKNO.

Anane sing dirasakno iku gumantung marang sing digae ngrasakno, contone ; anane sworo iku gumantung marang anane pangrungu, sworo ora ono kanggone liyane pangrungu, amargo sworo iku jagate pangrungu, dudu anane pangrungu soko anane sworo..

Dene sing digae ngrasakno iku gumantung marang anane SING NGRASAKNO..
Mulo sajatine sing dirasakno iku ora ono, mergo anane manut sing digae ngrasakno, sing digae ngrasakno iku sajatine ora ono, mergo anane iku manut marang 
onoe SING NGRASAKNO..

Yoiku gelare urip ora nekani papan mongso, anane urip ora soko anane jagad, ananging anane jagad iku soko anane urip, jagad ora nggelar urip, nanging urip iku sing nggelar lan nggulung jagad, urip iku ora manut kahanan nanging kahanan iku manut urip, jagad ora gawe urip nanging urip iku sing gawe lan gelar jagad.

Amargo angen angen iku ratuning arcopodo, mulo kabeh wong donya iki mujo angen angen, hangawulo marang angen angen.

Ning arcopodo (janaloka)
Ono swargo narokoe
Yoiku kepenak lan ora penak
Kang ateges swargo narokoe angen angen
Arupo kesenengan lan sengsorone rogo
Manungso sing gedhe jiwo kawadagane
Yoiku blegere wong bongso donya
Ono wong bongso donya
Ono wong bongso alus
Ono wong bongso dewo
Ono wong bongso pengeran
Dununge kabeh mau dewe dewe
Manut marang jiwoe
Gumantung marang gedhe cilik.e rosoe

Awit kajaten.guruloka.endraloka iku kalingkep janaloka kanggone wong bongso donya
Kajaten.guruloka hiyo kalingkep kanggone wong bongso alus
Kajaten iku kalingkep kanggone wong bongso dewoto
Amung wong bongso pengeran bae sing biso cetho marang anane kajaten.

Limang Roso

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI

PONCOINDRIYO KLAWAN ARCOPODO
Iku limang pangroso
.pandulu.
.pangrungu.
.pangambu.
.pangecap.
.pangroso awak.
Tanpo ono kalimoe, arcopodo iki ora ono
Onoe arcopodo iki hiyo soko onoe kalimo mau
Iku dununge sing dirasakno..sing digae ngrasakno..lan sing ngrasakno..

Gelare arcopodo :
.Rerupan lan wewarnan.
.sworo.
.gegandhan.
.legi, kecut, pait, asin, sepet isp.
.gatel, keri, alus, kasab, adem, panas.

Onoe rerupan iku soko onoe pandulu, lan sirnoe rerupan iku soko sirnoe pandulu, mung ono lan sirnoe iku bareng.
Sworo.gegandhan.legi kecut.adem panas hiyo mangkono, sing ono soko onoe poncoindro
Kalimo limoe ikuloh sg anggelar onoe arcopodo..
Arcopodo iku jagad gedene poncodriyo
Poncodriyo iku jagad cilik
Poncodriyo iku arane roso wadag..
poncodriyo diwengku angen angen..yo angen angen iku sing dadi ratune poncodriyo..
Yo ning kunu njur diri muni, arcopodo iki pancen ono..

Mangkene ;
Roso wadag+angen angen+diri = wong bongso donya
Gelare ;
Arcopodo iku jagad gede, ateges sing DIRASAKNO
Roso wadag iku jagad cilik, ateges sing DIGAWE NGRASAKNO
Diri iku sing NGRASAKNO.

Anane sing dirasakno iku gumantung marang sing digae ngrasakno
contone ; anane sworo iku gumantung marang anane pangrungu, sworo ora ono kanggone liyane pangrungu, amargo sworo iku jagate pangrungu, dudu anane pangrungu soko anane sworo..
Dene sing digae ngrasakno iku gumantung marang anane SING NGRASAKNO..
Mulo sajatine sing dirasakno iku ora ono, mergo anane manut sing digae ngrasakno, sing digae ngrasakno iku sajatine ora ono, mergo anane iku manut marang 
onoe SING NGRASAKNO..

Yoiku gelare urip ora nekani papan mongso, anane urip ora soko anane jagad, ananging anane jagad iku soko anane urip, jagad ora nggelar urip, nanging urip iku sing nggelar lan nggulung jagad, urip iku ora manut kahanan nanging kahanan iku manut urip, jagad ora gawe urip nanging urip iku sing gawe lan gelar jagad.
Amargo angen angen iku ratuning arcopodo, mulo kabeh wong donya iki mujo angen angen, hangawulo marang angen angen.

Ning arcopodo (janaloka)
Ono swargo narokoe
Yoiku kepenak lan ora penak
Kang ateges swargo narokoe angen angen
Arupo kesenengan lan sengsorone rogo
Manungso sing gedhe jiwo kawadagane
Yoiku blegere wong bongso donya
Ono wong bongso donya
Ono wong bongso alus
Ono wong bongso dewo
Ono wong bongso pengeran
Dununge kabeh mau dewe dewe
Manut marang jiwoe
Gumantung marang gedhe cilik.e rosoe

Awit kajaten.guruloka.endraloka iku kalingkep janaloka kanggone wong bongso donya
Kajaten.guruloka hiyo kalingkep kanggone wong bongso alus
Kajaten iku kalingkep kanggone wong bongso dewoto
Amung wong bongso pengeran bae sing biso cetho marang anane kajaten.

Serat Jiwo

GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI

SERAT JIWO
Pasinaoning urip lumakuning njobo njero
Olehe ngawasi niteni pangroso
Ono sing dirasakno sing digawe ngrasakno sing ngrasakno
Obah mosike sing dirasakno iku opo
Owahe sing digawe ngrasakno iku endi
Weweko marang saliring obahe njobo njero

Niti sing ngrasakno iku sopo
Dadio waskito ing gelar uripe dewe
Asale ono bali ono asal ora ono bali ora ono
Ameruhi endi sangkan endi parane

Andeleng gelare kahanan
Antetepi gelare sebab dumadine
Awit ingkang katon lan ora katon
Terang ing bedo klawan jatine.
Anane sing dadi dumadi lan kedadiane

NJOBO KLAWAN NJERO
Luputing rumongso anggowo susah piloro
luputing panganggep ing sangkan piguno
dunyobrono iku digunakno gawe anyukupi butuhe rogo
koyo mangan ngombe papan sandangan
lupute yen digawe nyukupi kabutuhan njero
dene dunyobrono ora biso anyukupi njero
koyo kamulyan kakuwasaan pangkat jabatan
amergo luput amesti tompo pasiksane
amung biso kanggo nyukupi butuhing njobo
anggiring ing pungkasaning pasiksan arupo kuciwo
mulo salah kedadian yen arep mulyo nganggo dunyobrono
mahanani tumindak luput ing salah kaprah

Niteni ing kadadiane
iku meruhi ing sangkan kedadian klawan dadine
bedane uyah klawan asine bedone segoro klawan ombake
ngawigati ing awake dewe yo ing uripe dewe
sing ngrasakno sing digawe ngrasakno lan sing dirasakno
bedaning njobo klawan njero
iku tlitinen nganti tekan ing bongkote
ing endi asal karep jumedhule
banjur weruh ing endi sangkane

AKIBAT SOKO SEBAB
Ono akibat mesti ono sebab, ono sebab y ono akibat
kekarone iku terusane kedadian sing runut ing sawiji mongso
sebab dianggep ndadekno akibat
lemah teles kasiram banyu
siraman banyu dianggep dadi sebab, telesing lemah iku akibat
endi sebab lan endi akibate.....
dadi sebab akibat iku wewatekane samar
ateges sebab akibate iku ora dumunung ing banyu lan lemahe
ora terwoco ing poncodriyo (kesamaran)
ananging dumunung ing pangerten ono sajeroing kahanan
dadi sebab akibat iku siji kahanan nanging ono rong rupo (wujud)
yoiku tumindak anggandengno sawiji kedadian marang kedadian liyo
Uwit Uwoh Ceblok Thukul Uwoh
nalikane sebab akibat iku kaanggep rong perkoro
andadekake ora biso dhemen ing sebab gething ing akibat 
Uwoh lan Uwite dadi pitakon jumedhule disek endi...
mung kanggone sing wus wikan uwoh uwit iku sawiji kedadian
mung rong rupo yoiku sebab lan akibat
dumadine dhemen sugih gething sregep lan gemih
utowo gething marang sebab dhemen klawan akibat
bab sugih sing ora ndadak ugo ora amergo warisan yo mergo usahane dewe
iku nalikane uwong ora wikan yen sebab akibat iku sawiji
kedadiane : males lan boros sing dadi cita cita
mburu sugih ngedohi sregep gemih
koyo dene kucing nguber buntute dewe
podo ugo gething lan ngemohi mlarat (miskin)
ananging dhemen lan mburu males klawan boros
"males iku roso ingkang mlarat dene sregep iku roso ingkang sugih"
doyan akibat ngemohi sebab amargo dikiro iku rong perkoro
-boros iku kurang iso ngramut kabutuhane rogo
-gemih iku iso ngramut kabutuhane rogo
dadi nalikane wus wikan yen sebab akibat iku sawiji
mulo wikan marang sawijining sebab akibat iku kaaran ucul soko kaluputan
ning kunu biso ucul soko mburu akibat klawan ngedohi sebab
koyo dene wong mangan ora mburu wareg
amargo weruh yen wareg iku kedadian nalikane mangan akeh
hiyo luputing panganggep dumadi lepas soko mburu akibat tanpo sebab

Mangkene :
luputing pangroso iku sirno nalikane wus weruh marang sangkane
awit nesu susah manglah muring iku kabeh asale soko kaluputan sing ora kinaweruhan sangkane.

Dadio mardiko 
Ora katut marang sing dirasakno
Ora ngetut marang sing digawe ngrasakno....

Rahayu , Sagung Dumadhi

Jowo Jiwoku

KAWERUH JOWO
GAMA BUDHI KAWERUH URIP SAJATI

Rerupan ireng ngebeki arcopodo
rerupan biru ngebeki samudro tuwin angkoso
ijo ijoan ngebeki bawono
kaweruh jowo kang sakawit soko bongso jawoto
hiyo bongsone manungso jowo
kagelar ing mongso ewonan taon kepungkur
awit sing diarani ebles, setan, moloekat, bethoro, dewo, gusti, pengeran, hyang iku kabeh durung ono kasebut ing bumi jowo.

'Ibu bumi bopo angkoso'

Sekabehe ingkang tumitah
, sekabehane ingkang dumadi, sekabehe poro sujalmo
iku sedulur siro.
ono dulur amargo ono sesambungan ono pepadhan
hiyo sapodo-podo ; ingkang tumitah bebadan suksmo dene ingkang dumadi anggowo suksmo ugo,
ingkang dumadi anggowo jiwo dene poro sujalmo bebadan jiwo.
mulo kabeh hiyo seduluran, sedulur sapodo-podone ngaurip
sesambungane poro dulur kui kaaran pesederekan.

Ono sedulur tunggal panunggal
ono sedulur tunggal mongso kelairan
ono sedulur tunggal ibu
ono sedulur tunggal rogo, tunggal karso, tunggal cipto lan roso.
kabeh mau kaaran 'kaweruh ing panunggalan'
dene panunggalan iku sing marai ono kerukunan, onoe kerukunan marai ono gotong royong, yoiku disonggoh bebarengan.
dene sangkane panunggalan iku soko pesederekan, lan pesederekan iku soko sambunge seduluran kaaran 'setunggal jagad'. 

Rogo klawan rogo liyane iku hiyo setunggal, hiyo sedulur, koyo toh rogone danu lan budi, rogone sato lan gegremetan, rogone iki lan iku.....
karso klawan karso liyane iku hiyo setunggal, hiyo sedulur ugo, dene sing sinebut karso iku karep kang kagowo soko wiwitane, tembung saiki kaaran 'naluri'
dadi naluri nalurine kabeh dumadi kabeh bongso iku setunggal..sedulur
cipto klawan cipto liyane hiyo setunggal, hiyo sedulur cipto arane, mulane cipto marang cipto iyane iku biso sawab sinawab, biso saut sautan amargo sedulur
roso klawan roso liyane ugo setunggal hiyo seduluran ing roso pangroso, rosoku klawan rosomu iku saktemene ora bedo, koyo dene banyu puteh klawan banyu kopi iku saktemene podo podo ingdalem banyune.
rogo iku sinebut awak wadag ateges wadahe sapirang pirang pirantine urip bongso dumadi
karso iku karep kang wus ono soko sangkane yoiku karep sing digowo klawan nyowo
cipto iku hiyo angen angen
roso iku hiyo pangroso

Amergo kabeh kabeh iku sedulur, mulo ora wenang tumindak cidro marang liyan, ora wenang agawe olo marang liyan, ora wenang gawe pitunane liyan.
saktemene sing sinebut mungsuh iku ora ono, onoe hiyo mung nalikane lali marang pesederekan, utowo ora weruh marang dulure dewe.
ono dulur tunggal mongso kelairan ; yoiku bebarengane mongso laer ing arcopodo iki, awit soko bongsone sato kikula iwak gegremetan tuwin manungso, kaaran dulur tunggal moho ibu.
ono sedulur tunggal panunggal ; kaaran dulur tunggal sang ibu lan sedulur tunggal ibu kaaran 'dulur tunggal wong tuwo'

Mulo sarupane kang ono iku sedulur kito kabeh ; awit cacing, kupu kupu, macan, celeng, wong bodoh wong wuto wong durjono wong becik.......kabeh iku hiyo tetep dulur niro,
ora weruhe uwong ing dulure dewe iku mung soko kurange pengerten marang tegese kang aran dulur, dikiro mung ono dulur tunggal wong tuwo thok' sing ono..bongsone sato tuwin gegremetan ; koyo semut, cacing, set lan liyo liyone iku dianggep mung dumadi sing nggremet-nggremet bae, ora ngerti yen sing nggremet-nggremet iku dulure dewe, ojo maneh mengkono ; bongsone sato koyo dene sapi, wedus dikiro pepanganan kanggone menungso, ora ngerti ngertiyo yen iku dulure dewe hiyo dulur tunggal sang ibu.

Arep diakoni opo ora, arep dingerteni opo ora, arep dipercoyo opo ora kabeh dumadi tuwin jalmo hiyo sedulur siro kabeh..
manungso agawe pepati marang manungso, manungso agawe pepati marang sato.......iku podo bae kaaran 'gawe pepatine liyan' hiyo podo podo kaaran tumindak olo marang dulure dewe, mulo wong jowo iku luwih ngati ati yen arep ngethok wit witan, awit sadengah isen isene uwit iku mesti dienggoni bongsone gegremetan.

Dene kaweruh panunggalan iku mahanani lestarining urip bebrayan, mahanani ademe roso pangroso, mahanani weninge cipto, ugo lereme rahso kabeh mau agawe tentrem ing tyas.
anane bongsone sato kaanggep bedo klawan bongsone manungso iku mung bedo ing rupo lan kahanane jiwo bae, sakliyone iku hiyo podo, podo podo sandangan rogo, podo podo anggowo karso ; koyo mangan ngombe turu, hiyo podo podo tunggal sang ibu ugo podo podone ngaurip lan kaaran setunggal jagad.

Rogo klawan rogo liyane setunggal iku mangkene :
nalikane ono uwong weruh, katon tangane koncone ketutuk palu ; ning kunu uwong kroso koyo koyo tangane dewe hiyo ketutuk palu ; hiyo iku tondo yen tanganku lan tanganmu iku saktemene setunggal, mripate kancane keculek, sing katon weruh hiyo koyo koyo melu keculek....mangkono sakteruse

Karso klawan karso, cipto klawan cipto, pangroso klawan pangroso iku hiyo setunggal, 
mulo biso sambung anyaut, mulo kaaran sedulur.

Rahayu , Sagung Dumadhi